Gaziköy Çevre ve Kültür Derneği Web Sitesi - www.afanya.com ANA SAYFA
Gaziköy Çevre ve Kültür Derneği - www.afanya.com
Gaziköy Çevre ve Kültür Derneği - www.afanya.com
Kuruluş ve Organizasyon Etkinlikler ve Haberler Raporlar Basın Bildirileri Mali Tablolar Tüzük

Orkinos Besi Çiftliği Denize de, Çevreye de Büyük Zarar Verecek

15 Haziran 2003 Orkinos Besi Çiftliği Denize de,Çevreye de Büyük Zarar Verecek
Orkinos Besi Çiftliği Denize de, Çevreye de Büyük Zarar Verecek
Kıbrıs Türk Ticaret Odası

· Orkinosların havuzlardan çıkarılışında tam bir katliam yaşanmakta
· İddia edilen ekonomik getiri gerçek dışı
· Antalya'da Orkinos çiftliklerinin kapatılması için eylem
· Hırvatistan'da yeni orkinos çiftliği projesine %88 oranında red

Kıbrıs Türk Ticaret Odası, Yeşil Barış Hareketi, Kıbrıs Türk Otelciler Birliği, Kıbrıs Kültürel ve Bilimsel Araştırmalar Derneği ile Kumyalı sakini Hasan Kumyalılı, Orkinos Besi Çiftliği'nin denizi, çevreyi, doğayı, kirletip turizme ve bölgeye olumsuz etki yapacağını bir kez daha gündeme getirdiler ve bu projeden vazgeçilmesini talep ettiler.Uluslararası Atlantik Tunalarını Koruma Komisyonunun, nesli azalmaya başlayan Orkinos balıklarının avlanmasında ülkelere sınırlı kota verdiğini anımsatan kuruluşlar, KKTC'nin tanınmamışlığından yararlanacak olan balıkçıların dilediği kadar Orkinos avlayabileceğini bunun da Akdenizden geçen Orkinosların azalmasına neden olacağını belirttiler. Orkinos Besi Çiftliklerinin amacının doğadan yakalanacak orkinoslara kilo kazandırmak olduğunu ve bir Orkinosa bir kilo kazandırmak için 20 kilo canlı ve donmuş balık yedirildiğini anımsatan kuruluşlar, "Orkinosları besleyelim derken başka canlıları katlediyor ve atıkları ile güzel denizimizi, çevremizi kirletiyor turizmimize büyük zarar veriyoruz" dediler.Kıbrıs Türk Ticaret Odası, Yeşil Barış Hareketi, Kıbrıs Türk Otelciler Birliği, Kıbrıs Kültür ve Bilimsel Araştırmalar Derneği ile Kumyalı sakini Hasan Kumyalılı'nın, Orkinos Besi Çiftliği ile ilgili açıklaması şöyle:

"Dardanel Ltd.'in ülkemizde Kumyalı açıklarında inşaasına başladığı Orkinos Besi Çiftliği ile ilgili olarak ülkeye getireceği ekonomik getiriler ve çevreye ve deniz yaşamına herhangi bir zarar vermeyeceği konularında yaptığı açıklamaları herhangi bir bilimsel gerçeğe dayandırılmamış, inandırıcılıktan hayli uzak iddialar olarak buluyoruz. Ayrıca Orkinos Balıklarının avlanılmaya başlanması ile ortaya çıkan usulsüzlük ve denetimsizlikler bize göre bu konuda ilerde başımıza geleceklerin küçük bir örneğidir. Dardanel Ltd. çiftliğin çevreye, dolaysı ile turizme herhangi bir zarar vermeyeceğini, Antalya Gazipaşa'daki çiftliklerinin buna örnek teşkil ettiğini iddia etmiştir. Ancak Gazipaşa'da 12 Haziran 2003 tarihinde Gazipaşa Belediye Başkanı Sn. Bekir Akyol öncülüğünde ve 2000 kişinin katılımı ile düzenlenen bir miting yapılmış ve göstericiler , Gazipaşa sahillerinde oluşan deniz kirliliğinin daha korkunç boyutlara ulaşmasına engel olabilmek amacıyla Dardanel'in de içinde olduğu Orkinos çiftliklerin kaldırılmasını talep etmişlerdir. Ayrıca Hırvatistan'da mevcut 8 Orkinos çiftliği'nin yarattığı kirlilik karşısında harekete gecen halk, 2 Şubat 2003 tarihde düzenlenen bir referandumda oylarına sunulan yeni bir Orkinos Besi Çiftliği kurulması projesine %88 oranında red oyu vermiş ve bu uygulamayı durdurmuştur.


Orkinos Gerçeği:

Orkinos Besi Çiftliklerinin amacı doğadan yakalanacak orkinoslara kilo kazandırmaktır. Bu balıklara bir kilo kazandırabilmek için yaklaşık 20 kilo yem (canlı veya donmuş balık) kullanmak gerekmektedir. Bu kadar büyük çaptaki bir yemleme ile bölgede bir kirlilik beklememek çok fazla iyimserlik olur (gerek dışkı, gerekse yem artıkları yolu ile). Ayrıca Orkinosların çiftliklerde besleme süresi altı ay olarak belirtilmiş ve senenin diğer altı ayında çitliklerin boş kalacağı söylenmiştir. Söz konusu altı ay avlanma mevsiminin hemen ardından Mayıs- Ekim ayları arasında olacaktır. Bölgede oluşacak kirliliğin en yoğun döneminin yaz mevsimine rastlaması özellikle bu bölgede yaratılması düşünülen ilgi turizmine bir darbe olacaktır.Çiftliğin kurulacağı alanın nispeten sığ olması ve yeterli araştırmaların yapılmadan bölgeye konuşlandırılacak olması da kaygı konusudur. Özellikle denizlerin akciğerleri olarak tanımlanan ve balıkların yaşaması için gerekli olan Posidonia (Erişte) yataklarının bölgede 50 metreye kadar uzandığı düşünüldüğünde çiftlik yeri seçiminin çok doğru olmadığı kolayca anlaşılacaktır. Bu bitkiler balık atıklarının ve orkinos dışkılarının yaratacağı yoğun kirlilikten etkilenecek ve bu bölgedeki diğer balıkların varlığını tehlikeye atacaktır. Bu durum bölgede özellikle bu bitkiler etrafında avlanan balıkçıları olumsuz yönde etkileyecektir.Orkinos çiftlikleri, nedeni ile dünyadaki Orkinos balığı stoklarında ciddi azalmalar meydana gelmiştir. Özellikle ICCAT (Uluslararası Atlantik Tunalarını Koruma Komisyonun) bilimsel raporlarında, avcılığın bu şekilde devam etmesi durumunda ilerki yıllarda stokların çökme noktasına geleceği belirtmiştir. ICCAT Orkinos stoklarını koruyabilmek için her ülkeye belirli kotalar vermiş ve bunların üzerinde orkinos avlanmasını yasaklamıştır. Türkiye'nin 2500 ton olan mevcut kotası halihazırda doldurulmuştur. Dardanel Ltd. Kumyalı'da yetiştireceği 3000 ton için KKTC'ye ayrı kota alabileceğini iddia etmektedir. KKTC'nin tanınmamışlığı ve Türkiye'ye verilen kotanın 2500 ton olduğu düşünülürse bu iddianın ne kadar komik olduğu ve bir uluslararası anlaşmanın daha ihlal edileceği anlaşılacaktır.Yatırımın istihdam yaratarak ve direk ihracat olarak ülkeye ekonomik getirisi olacağı iddia edilmektedir. Hazırlanan ÇED raporunda Besi çiftliğinde 27 kişi çalışacağı belirtilmiştir, bu rakama 3 yıl içerisinde çıkılacağı ve çiftlikte çalışacak bu konuda deneyimli ve donanımlı kimselere de ihtiyaç duyulacağı düşünülürse çiftliğin Dardanel'in basın bildirisinde iddia ettiği gibi 250-300 kişiye istihdam sağlamayacağı açıktır. Sözüne edilen personelin bir kısmının Balık Konserve Fabrikasında istihdam edilmesinin öngörülmesi halinde ise buna karşı olmadığımızı, ülkemize zarardan çok fayda getirecek bir yatırımı sonuna kadar destekleyeceğimizi ifade etmek isteriz. Dardanel Ltd. iddia ettiği gibi KKTC'ye uygulanan ambargoyu delerek 'Hasat' tan sonra direk olarak Japonya'ya ihracat yapacaksa bunu nasıl yapacağını bilmek istiyoruz. Yapılacak ihracattın, Türkiye vasıtası ile, Türk menşeli bir ürün olması halinde ise Kuzey Kıbrıs'a iddia edilen ihracat girdisini sağlamayacağı da açıktır.Orkinoslar Kuzey Atlantik'e kıyısı olan ülkelerin ortak yararlanması gereken canlılardır. Sonuç olarak biz yakalayalım yoksa başkaları yakalar mantığı ile gidildiğinde ilerde bu stokların avlanabilir miktarın altına düşmesi kaçınılmaz olacaktır. Bu bağlamda çiftlik kurulsa bile yukarda verilen bilgilere göre ekonomik ömrü 3-5 yıl arasında olacaktır. Stokların bu durumu ve çevre kirliliği göz önüne alınıp bir kez daha düşünüldüğünde, bu çiftlik bölgeye fazla fayda getirmeyeceği gibi istihdam ettiği az sayıda insanların da daha sonra işsiz kalmasına neden olacaktır. Orkinosların avlanmaya başlanması ile karşımıza çıkan tablo bizleri bu yolda nelerin beklediğine işaret etmektedir. Son günlerde karasularımızda kontrolsüz biçimde orkinos avı adı altında yapılan balıkçılık faaliyetlerinden, yerel balıkçımız zarar görmüştür. Sadece 9 Gırgır teknesine Orkinos avlama izni verilmesine rağmen Kumyalı ve Karpaz açıklarında yaklaşık 50 adet tekneye rastlanmıştır. Bu tekneler her türlü denetimden uzak avcılık yapmışlar, Orkinos dışındaki balıkları da avlamışlar ve bölgeye yerel balıkçıları yaklaştırmamışlardır. Bizler yapılacak her türlü yatırımda, özellikle bu yatırım doğal kaynaklarımızı ve ekonomimizi etkileyecek bir yatırım ise, kar-zarar maliyetinin açık bir şekilde ortaya konulması gerektiğine inanmaktayız. Yapılan açıklamalar, hazırlanan ÇED raporu ve bu çiftliklerin diğer ülkelerdeki uygulamaları göz önüne alındığında söz konusu yatırımın uzun vadede ülkemize sadece zarar vereceği açıktır. İlerde ikinci bir CMC örneği ile karşılaşmamak için bu uygulamanın derhal durdurulmasını talep ediyoruz.
 

Ana Sayfa E-mail
[Ana Sayfa] [Etkinlikler ve Haberler] [Raporlar] [Basın Bildirileri] [Organizasyon] [Kuruluş] [Tüzük] [Derneğimizin Amacı]
[Mali Tablolar] [Linkler] [Kültür ve Sanat]

ADRES: Gaziköy Çevre ve Kültür Derneği / Gaziköy/Lefkoşa-Kıbrıs

E-MAIL: info@afanya.com

Gaziköy Çevre ve Kültür Derne?i